Kennisbank · hoofdstuk 06

Hormoontherapie (HRT)

Hormoontherapie is een effectieve behandeling voor hinderlijke opvliegers en nachtzweten. Of het bij jou past, hangt af van je klachten, voorkeuren en medische voorgeschiedenis.

In deze pagina

6 min leestijd

  1. 01Wat is HRT?
  2. 02Soorten hormoontherapie
  3. 03Voordelen & overwegingen
  4. 04Veelgestelde vragen

Wat je eruit haalt

  • Mogelijke voordelen
  • Bespreek met je arts
  • Bespreek HRT met je arts
Informatief

Deze informatie is puur informatief en geen medisch advies. Bespreek hormoontherapie met je huisarts of gynaecoloog. Elke situatie is anders.

01

Wat is HRT?

Hormoontherapie voor de overgang gebruikt oestrogeen, meestal met een progestageen wanneer je een baarmoeder hebt. Er is verschil tussen behandeling die door het hele lichaam werkt en lokale vaginale behandeling. Leefstijl en hormoontherapie kunnen elkaar aanvullen.

02

Soorten hormoontherapie

Oestrogeen

Oestrogeen

Systemisch oestrogeen werkt door het hele lichaam en vermindert opvliegers en nachtzweten. Laaggedoseerd vaginaal oestrogeen behandelt vooral lokale droogheid en pijn; het behandelt niet de opvliegers. Die twee vormen zijn dus niet uitwisselbaar.

  • Systemisch: tabletten, pleisters, gel of spray
  • Lokaal: laaggedoseerde vaginale tabletten, ovules, crème of een daarvoor bedoelde ring

Progesteron

Progesteron en andere progestagenen

Bij systemisch oestrogeen en een aanwezige baarmoeder is meestal ook een progestageen nodig om het baarmoederslijmvlies te beschermen. Progesteron is één mogelijkheid; levonorgestrel is een ander progestageen. Bij uitsluitend laaggedoseerd vaginaal oestrogeen is extra progestageen doorgaans niet nodig. De arts bepaalt wat in jouw situatie passend is.

  • Geregistreerde orale preparaten met progesteron of een ander progestageen
  • Een geschikte hormoonspiraal met levonorgestrel, afhankelijk van indicatie en gebruiksduur

Combinatie

Combinatietherapie

Bij combinatietherapie gebruik je oestrogeen én een progestageen. Dat kan volgens een sequentieel of continu schema. De keuze hangt onder meer af van je bloedingspatroon en menopauzestatus; pas het schema niet zelf aan.

  • Sequentieel: oestrogeen dagelijks, progestageen een deel van de maand
  • Continu: oestrogeen en progestageen dagelijks

Testosteron

Testosteron

Kan een bespreekpunt zijn bij aanhoudend verminderd libido dat niet verbetert met andere ondersteuning. Lage doseringen en controle horen bij een specialist.

  • Gel (lage dosering)
  • Creme
03

Voordelen & overwegingen

Mogelijke voordelen

  1. 01Vermindert opvliegers en nachtzweten
  2. 02Kan slaap verbeteren, onder meer wanneer nachtzweten afneemt
  3. 03Helpt botverlies tijdens gebruik tegen te gaan
  4. 04Lokale vaginale behandeling kan droogheid en pijn verminderen

Bespreek met je arts

  1. 01Je persoonlijke medische geschiedenis
  2. 02Familiaire voorgeschiedenis (borst-, eierstok-, baarmoederkanker)
  3. 03Risico op trombose of hart- en vaatziekten
  4. 04Timing: wanneer starten en hoe lang gebruiken
  5. 05De juiste vorm en dosering voor jouw situatie
04

Veelgestelde vragen

  • Wanneer kan ik beginnen met HRT?

    Je kunt hormoontherapie bespreken zodra overgangsklachten je dagelijks leven hinderen; je hoeft niet te wachten tot je menstruatie stopt. De vaak genoemde gunstige startperiode betreft vrouwen jonger dan 60 jaar of binnen 10 jaar na de menopauze, zonder contra-indicaties. Dit is géén termijn vanaf het begin van de perimenopauze en geen garantie dat behandeling voor iedereen geschikt is.

  • Hoe lang gebruik je HRT?

    Er is geen vaste gebruiksduur voor iedereen. Evalueer regelmatig met je arts of de voordelen opwegen tegen de risico’s en welke dosis nog nodig is. Starten na 60 jaar of ruim na de menopauze vraagt een andere afweging dan voortzetten van een eerder begonnen behandeling.

  • Zijn er bijwerkingen?

    Zoals bij alle medicijnen zijn bijwerkingen mogelijk. In het begin komen gevoelige borsten, hoofdpijn of misselijkheid voor; dit trekt vaak bij. Bespreek zorgen of aanhoudende klachten met je arts.

  • Zijn er natuurlijke alternatieven?

    Voeding, beweging en slaap ondersteunen je gezondheid, maar zijn niet automatisch even effectief tegen opvliegers als hormoontherapie. Kruiden en supplementen kunnen bijwerkingen en wisselwerkingen hebben. Bespreek ook bewezen niet-hormonale mogelijkheden wanneer hormoontherapie niet past.

Waarop dit gebaseerd is

Leefstijl of hormoontherapie is geen of-ofkeuze

Een passende behandeling vraagt een individuele afweging. De startperiode binnen tien jaar verwijst naar de menopauze, niet naar het begin van de perimenopauze.

Maak onderscheid tussen systemisch oestrogeen, lokale vaginale behandeling en bescherming van het baarmoederslijmvlies. HRT is geen anticonceptie.

Volgende stap

Neem je belangrijkste klachten, bloedingspatroon, medicatielijst en vragen mee naar een artsgesprek. Wijzig dosering of schema niet via deze pagina.

Verder lezen

07Rust & slaapLees ook hoe slaapklachten en hormoontherapie een gespreksonderwerp kunnen zijn01Alles over de perimenopauzeBegrijp de hormonale veranderingen achter je klachten